Trưa hôm đó ở Vinh, giữa hội trường mấy nghìn doanh nhân, anh Kaka Lê Ngọc Đăng bước lên sân khấu và mở đầu bằng một câu hỏi làm tôi ngồi im: tại sao rất nhiều người giỏi cứ lần lượt rời đi khỏi cộng đồng của mình?
Anh là National Trainer của BNI Việt Nam, gắn bó hơn chục năm, chứng kiến không biết bao nhiêu người tài đến rồi đi. Thay vì giảng lý thuyết, anh bảo cả phòng quay sang người bên cạnh, hỏi nhau đúng câu đó. Cả hội trường ồn lên. Ai cũng có một cái tên trong đầu, một người từng rất giỏi, rất nhiệt, rồi tự nhiên nguội lạnh và biến mất.
Câu trả lời không nằm ở chỗ tôi nghĩ
Tôi cứ đoán anh sẽ nói vì lương thấp, vì chính sách, vì KPI, vì người ta không nhận đủ quyền lợi. Anh gạt hết. Anh gọi đó là phần nổi của tảng băng.
Rồi anh kể chuyện của chính mình. Ngày xưa anh làm gần mười năm ở một cơ quan nhà nước, được quy hoạch làm cán bộ chủ chốt, tưởng gắn bó cả đời. Vậy mà anh xin nghỉ, mất cả một năm mới đi được vì thủ tục rườm rà. Nhiều năm sau nhìn lại anh mới hiểu lý do thật: anh nghỉ vì không chịu nổi ông trưởng phòng. Kiểu sếp giao việc theo ý mình, làm xong không ra kết quả thì quay lại trách “sao chú lại làm như thế”. Anh gọi vui đó là chuyên gia đổ lỗi. Tiền không giữ được anh. Cách người ta đối xử mới đẩy anh đi.
Con người ta rời đi, hoặc tệ hơn là ngồi đó mà tắt lửa, khi họ cảm thấy mình không còn quan trọng nữa. Anh nói ngay cả những người mang về rất nhiều kết quả, đóng góp rất nhiều, vẫn có thể lặng lẽ nguội đi. Vì cái họ thiếu không phải là việc để làm, mà là cảm giác mình có ý nghĩa với tập thể này.
Một cái tên bị bỏ quên
Anh kể về một chị từng là ngôi sao của một chapter. Năng lượng khủng khiếp, quan hệ rộng khắp các tỉnh, vào là cho đi liên tục, mang về hết cơ hội này tới cơ hội khác. Đúng kiểu người ai cũng mơ có trong đội.
Rồi một hôm chị nhắn cho anh. Chị nói mỗi lần sắp họp, cái nhóm chung lại rộn ràng những lời cảm ơn nhau, người này khoe được người kia giúp, tíu tít. Chị kéo lên kéo xuống, kéo mãi, mà không thấy tên mình ở đâu cả. Trong khi chị là người trao đi nhiều nhất. Chị bắt đầu tự hỏi mấy người ở đây lâu năm rồi, sao lại để mình vô hình như vậy. Vài tháng sau chị rời đi.
Nghe tới đó tôi hơi lạnh người. Vì tôi nhận ra mình cũng từng để lọt vài cái tên như thế trong đội của mình, những người làm nhiều nói ít, cứ nghĩ họ ổn nên chẳng bao giờ nhắc tới. Anh Kaka chốt lại nhẹ nhàng: chỉ vì một chuyện tưởng nhỏ, là quên ghi nhận, mà mình mất một con người tuyệt vời.
Lãnh đạo bằng lòng biết ơn, hiểu cho đúng
Đây là chỗ tôi thích nhất trong bài. Anh nói lãnh đạo bằng lòng biết ơn không phải là ông sếp đứng ra nói lời cảm ơn cho hay. Nếu chỉ mình người đứng đầu biết ơn thì cả đội vẫn khô như cũ. Cái anh muốn nói là dựng được một bầu không khí mà ở đó ai cũng ghi nhận nhau, trân trọng nhau, bằng những hành động rất đời thường, diễn ra mỗi ngày.
Anh lấy một ví dụ nhỏ xíu mà tôi nhớ mãi. Vài năm trước, mỗi lần vinh danh, hai người lãnh đạo đứng giữa sân khấu, thành viên được tôn vinh dạt ra hai bên. Bây giờ thì đảo lại. Lãnh đạo lùi sang hai cánh, để người được vinh danh đứng ngay chính giữa, dưới ánh đèn. Một cử chỉ vài giây thôi, nhưng nó nói rõ hôm nay ai mới là nhân vật chính.
Anh bảo cả phòng ghi một câu xuống giấy: cái gì được ghi nhận thì cái đó lớn lên. Và anh ví cộng đồng như một cái cây. Con số đẹp mỗi tuần chỉ là mấy cái lá trên ngọn, gió một cái là rụng. Còn cái cây có sống nổi qua mùa khô hay không nằm ở bộ rễ, ở chỗ người ta có thật sự biết ơn nhau, chăm nhau, đỡ nhau hay không. Cái cây nào cứ héo dần, thường là vì phần rễ đó đang khô.
Người ta chỉ cho đi khi thấy mình được cần tới
Cuối bài anh kể về một chị ở Nghệ An. Lần đầu gặp, chị lặng lẽ chặn đường tặng anh giỏ trái cây mua từ Hàn Quốc về, chẳng nói gì nhiều. Lần sau lại tặng gói kẹo. Cứ thế chị âm thầm kết nối, âm thầm cho đi, chẳng đòi hỏi gì. Anh mời chị nhận vai đại sứ, chị từ chối mấy lần, mãi gần đây mới gật đầu.
Điều làm anh nể không phải mấy món quà. Khi anh mở một chapter mới ở Thanh Hoá, nơi chị chẳng quen biết một ai, chị lên mạng lần mò từng người trong một hội nhóm cùng ngành, nhắn từng người một, thuyết phục được một hai người, rồi bốn giờ sáng lái xe từ Vinh ra Thanh Hoá để đưa họ tới. Không ai trả công chị việc đó. Chị làm vì thấy mình thuộc về chỗ này, thấy công sức mình có người trân trọng. Đó là thứ tiền không mua được, và cũng là thứ mà một mệnh lệnh không tạo ra nổi.
Chỗ này chạm thẳng vào công việc của bạn
Nếu bạn đang dẫn một đội, một chi nhánh, một cộng đồng khách hàng, thì câu chuyện của anh Kaka không phải chuyện của riêng dân BNI. Người giỏi trong đội bạn hôm nay, người đang gánh nhiều nhất mà than ít nhất, rất có thể cũng đang chờ một lời gọi tên mà mãi chưa thấy.
Tôi về ngẫm, và thấy khó nhất không phải là biết ơn, ai chẳng biết ơn. Khó là làm sao ghi nhận cho đều, cho đúng lúc, với đủ nhiều người, ngày này qua ngày khác. Một mình bạn nhớ hết ai vừa giúp ai, ai lâu rồi chưa được nhắc tên, ai sắp nguội, thì gần như bất khả thi khi đội đông lên. Sự trân trọng mà thất thường thì cũng như không.
Đây đúng là chỗ tôi đang giúp nhiều chủ doanh nghiệp. Tôi dựng cho họ một hệ thống bán hàng và chăm sóc chạy bằng Claude AI, để họ tiếp tục xuất hiện, tiếp tục cho đi giá trị, tiếp tục giữ liên lạc ấm áp với hàng nghìn người, cả khách lẫn đội nhóm, một cách đều đặn mà không phải ngồi gõ từng dòng. Cái tình thì vẫn là của bạn, nhưng cái đôi tay để lặp lại nó ở quy mô lớn thì để công nghệ lo. Nhờ vậy không ai bị rơi khỏi tầm mắt, không cái tên nào bị bỏ quên trong lúc bạn bận trăm việc.
Anh Kaka khép lại bằng một câu hỏi mà tôi mang về tới tận bây giờ. Ngày bạn rời khỏi một cộng đồng, bạn muốn người ta nhớ mình vì đã nhận được bao nhiêu, hay vì đã cho đi những gì. Tôi vẫn đang tự trả lời câu đó mỗi ngày, và tôi nghĩ bạn cũng nên thử.
Về tác giả — Lê Tấn Đào
Tôi là Lê Tấn Đào, người đồng hành cùng các chủ doanh nghiệp xây hệ thống bán hàng tự động với Claude AI: để việc thu hút khách, nuôi dưỡng mối quan hệ và chăm sóc cộng đồng chạy đều đặn mỗi ngày, kể cả khi bạn đang ngủ. Nếu bạn giỏi nghề nhưng đuối sức ở khâu xuất hiện và giữ kết nối ở quy mô lớn, đó là phần tôi giúp được.
🚀 Ba bước cùng Lê Tấn Đào dựng hệ thống bán hàng tự động
Bộ Não Thứ 2 với Claude AI
Làm quen cách dùng AI như “bộ não thứ hai” cho công việc — nền tảng cho mọi bước sau.
Tìm hiểu →CAS Automation — Hệ Thống Bán Hàng Tự Động
Dựng trọn cỗ máy kéo khách từ Internet và tự động hoá với Claude AI.
Tìm hiểu →Chương trình Đồng hành CAS
Tôi và đội ngũ cầm tay cùng bạn dựng hệ thống, theo tới khi ra kết quả.
Tìm hiểu →#LanhDaoBangLongBietOn #GiuNguoiGioi #BNI #KakaLeNgocDang #ClaudeAI #KinhDoanhOnline #LeTanDao