Trong nhóm BNI của tôi có một người mà mỗi lần chị đứng dậy giới thiệu nghề của mình, tôi để ý cả phòng khựng lại vài giây. Không phải vì chị nói to hay khác người. Mà vì cái nghề chị làm nghe qua thấy xa lạ với dân buôn bán như chúng tôi: chị dạy người ta thi chứng chỉ quản trị rủi ro tài chính quốc tế.
Nghe tới đây nhiều người trong phòng gật gù cho lịch sự rồi… quên luôn. Vì nó “sang” quá, “học thuật” quá, chẳng liên quan gì tới ông bán nội thất hay bà làm giò chả.
Nhưng tôi thì ngồi lại. Càng nói chuyện với chị, tôi càng thấy một điều: cách chị Lê Thị Thu Hiền làm ăn — và cái chị dạy — lại đúng là thứ mà mọi ông chủ nhỏ đang thiếu. Chỉ là nó được gói trong một cái tên nghe hơi kêu.
Chị Hiền làm gì — nói cho dễ hiểu
Chị Hiền là người đứng đầu ARFQuant. Công việc chính của chị có hai phần.
Phần một: chị đào tạo và luyện thi những chứng chỉ tài chính quốc tế. Cụ thể là loại chứng chỉ về quản trị rủi ro tài chính — trong ngành hay gọi tắt là FRM — và một số chứng chỉ phân tích tài chính khác. Nói cho dễ hiểu: đây là những tấm bằng quốc tế dành cho người làm ngân hàng, quỹ đầu tư, bộ phận tài chính của công ty lớn. Ai muốn thăng tiến trong ngành đó thường phải thi. Mà đề thi thì khó, tài liệu toàn tiếng Anh, tự học rất dễ bỏ cuộc. Chị Hiền là người cầm tay dắt họ qua.
Phần hai: chị giúp doanh nghiệp nhỏ vận hành có hệ thống hơn. Nghĩa là chị ngồi xuống với ông chủ, nghe kỹ chuyện làm ăn, rồi giúp sắp xếp lại cho gọn — ai làm việc gì, tiền vào tiền ra thế nào, chỗ nào đang rò rỉ mà chủ không thấy.
Hai việc nghe khác nhau, nhưng gốc là một: chị giúp người ta nhìn ra cái rủi ro trước khi nó thành tai hoạ. Với người đi thi, đó là rủi ro nghề nghiệp. Với ông chủ nhỏ, đó là rủi ro của một cái công ty chạy theo cảm tính, không có hệ thống.
💡 Bạn cũng muốn có một hệ thống khách hàng tự động cho doanh nghiệp mình? Đó chính là điều tôi hướng dẫn từng bước trong khoá “Xây Hệ Thống Khách Hàng Tự Động với Claude AI” — dùng nội dung, video và AI để khách tự tìm đến mỗi ngày.
Điểm khác biệt: một chuyên môn hiếm, đặt vào đúng chỗ đau
Điều tôi phục ở chị Hiền không phải là chị giỏi tài chính. Người giỏi tài chính ngoài kia nhiều. Điều tôi phục là chị biết mình đang cầm một thứ hiếm, và chị đặt nó vào đúng chỗ người ta cần.
Chứng chỉ quản trị rủi ro tài chính quốc tế ở Việt Nam không phải ai cũng dạy được. Người có đủ chuyên môn để dạy nó đã ít, người vừa có chuyên môn vừa biết dạy sao cho người học không bỏ cuộc lại càng ít. Chị Hiền nằm ở giao điểm đó.
Chị không cạnh tranh bằng giá. Chị cạnh tranh bằng việc rất ít người làm được cái chị làm. Đó là một vị thế mà nhiều ông chủ nhỏ mơ cũng không có.
Và điều hay hơn nữa: chị không dừng ở chỗ dạy cho vui. Chị hiểu rằng người học chứng chỉ đó về cơ bản cũng là người muốn làm chủ được con số của mình. Nên chị bắc một cây cầu tự nhiên sang mảng thứ hai — giúp chính các doanh nghiệp nhỏ quản trị được con số, quản trị được rủi ro của họ. Một chuyên môn, hai nguồn khách. Đó là tư duy làm ăn rất sạch.
Mô hình của chị Hiền, gói trong bốn câu
Tôi hay có thói quen tóm một người làm ăn thành vài câu ngắn, để xem cái lõi của họ có rõ không. Với chị Hiền, tôi tóm được thế này:
- Chị bán gì? Chị bán sự an tâm về con số — cho người đi thi lấy tấm bằng quốc tế, và cho ông chủ muốn công ty chạy có hệ thống.
- Bán cho ai? Người làm ngành tài chính muốn tiến xa, và chủ doanh nghiệp nhỏ đang loay hoay vì mọi thứ dồn hết lên vai một người là mình.
- Khác người ta chỗ nào? Chuyên môn hiếm, ít người dạy được, lại đồng hành thực chiến chứ không giảng lý thuyết suông.
- Thu tiền bằng cách nào? Học phí các khoá luyện thi, và phí tư vấn — đồng hành cho doanh nghiệp.
Bốn câu này rõ ràng đến mức tôi nghĩ nhiều người làm ăn lâu năm cũng chưa tự trả lời gọn được cho chính mình. Mà một khi lõi đã rõ, mọi thứ phía sau — nói chuyện với khách, làm nội dung, chốt hợp đồng — đều dễ hơn hẳn.
Vài nước đi tôi thấy hay ở chị
1. Biến một chuyên môn hiếm thành cái nghề dạy
Nhiều người giỏi một thứ gì đó nhưng cả đời chỉ đi làm thuê cho thứ đó. Chị Hiền làm khác. Chị lấy cái chuyên môn khó của mình, đóng gói lại thành khoá học, thành lộ trình luyện thi, để người khác trả tiền học.
Đây là bài học lớn: thứ bạn giỏi nhất, nếu chỉ giữ để tự làm, thì mãi mãi bị giới hạn bởi thời gian của bạn. Nhưng nếu đóng gói thành cái để dạy, nó nhân lên được. Ông thợ mộc giỏi có thể dạy nghề mộc. Bà bán bánh ngon có thể mở lớp làm bánh. Nguyên tắc y hệt.
2. Đứng ở chỗ ít người đứng được
Chị không chen vào một cái chợ đông người bán. Chị chọn một góc mà rào cản cao — muốn vào phải có chuyên môn thật, có bằng thật, có kinh nghiệm thật. Chợ đó ít người, nhưng người vào được thì bán được giá và ít bị ép.
Với ông chủ nhỏ, câu hỏi đáng giá ở đây là: trong cái tôi đang làm, có góc nào ít người làm được mà tôi làm được không? Tìm ra góc đó, tập trung vào nó, thường tốt hơn là cố làm mọi thứ cho mọi người.
3. Giúp doanh nghiệp nhỏ xây hệ thống, không bỏ họ giữa đường
Cái tôi quý nhất ở cách chị Hiền tư vấn: chị không phải kiểu chuyên gia đến nói một buổi thật hay rồi đi mất, để lại ông chủ với một xấp lý thuyết không biết làm gì. Chị ở lại, đồng hành, giúp doanh nghiệp thật sự sắp xếp được bộ máy.
Vì chị hiểu doanh nghiệp nhỏ khác doanh nghiệp lớn. Ông chủ nhỏ vừa là giám đốc, vừa là nhân viên bán hàng, có khi vừa là người đi giao hàng. Họ không cần bài giảng cao siêu. Họ cần một người ngồi cạnh, chỉ từng bước, làm sao để cái công ty này bớt phụ thuộc vào một mình mình.
Ba điều ông chủ nhỏ nào cũng học được ngay
Câu chuyện của chị Hiền không phải để nghe cho biết. Tôi rút ra ba điều có thể áp dụng được liền, dù bạn bán gì đi nữa:
- Nhìn lại thứ bạn giỏi nhất, hỏi xem nó có đóng gói được để dạy hoặc để tư vấn không. Rất nhiều người ngồi trên một mỏ vàng là kinh nghiệm của chính mình mà không biết. Cái bạn làm hằng ngày thấy bình thường, với người mới lại là thứ họ sẵn sàng trả tiền để học.
- Tìm cái góc ít người làm được của riêng bạn. Đừng cố rẻ hơn, đông hơn, ồn hơn người ta. Hãy tìm chỗ mà bạn có lợi thế thật — tay nghề, kinh nghiệm, một tấm bằng, một mối quan hệ — rồi đứng chắc ở đó.
- Xây hệ thống trước khi công ty lớn, đừng đợi lớn rồi mới cuống. Doanh nghiệp nhỏ sập không phải vì thiếu khách, nhiều khi vì lớn quá nhanh mà không có nền. Sắp xếp lại cho gọn — ai làm gì, tiền vào ra thế nào — càng sớm càng đỡ khổ về sau.
Điều thứ ba này chính là thứ chị Hiền đang giúp người khác làm mỗi ngày. Và nó cũng là lý do tôi tin vào cách chị làm nghề: chị không bán giấc mơ làm giàu nhanh. Chị bán sự vững vàng, sự có hệ thống. Cái đó bền.
Về ARFQuant. Chị Lê Thị Thu Hiền là người đứng đầu ARFQuant, chuyên đào tạo và luyện thi các chứng chỉ quản trị rủi ro và phân tích tài chính quốc tế, đồng thời tư vấn giúp doanh nghiệp nhỏ vận hành có hệ thống. Chị là một thành viên trong cộng đồng BNI mà tôi quý cách làm nghề tử tế và thực chất.
Vì sao tôi viết chuyên mục này
Tôi mở chuyên mục “Chuyện Doanh Nhân Thật” không phải để khen ai. Tôi viết vì tôi tin những bài học thật nhất không nằm trong sách, mà nằm ở những người làm ăn bình thường quanh mình — mỗi người một cách xoay xở, một nước đi khôn ngoan mà nếu để ý, ta học được rất nhiều.
Chị Hiền dạy tôi một điều mà tôi muốn để lại cho bạn đọc: đừng coi thường cái mình giỏi. Có khi thứ bạn xem là chuyện thường ngày lại là chuyên môn hiếm trong mắt người khác — và cả một cái nghề có thể mở ra từ đó. Còn nếu bạn đang làm chủ một công ty nhỏ và thấy mọi thứ cứ dồn hết lên vai mình, thì hãy nhớ: vấn đề thường không phải bạn làm chưa đủ nhiều, mà là bạn chưa có hệ thống.
Kỳ sau, tôi kể tiếp một người bạn khác trong nhóm — cũng một cách làm ăn khiến tôi phải suy nghĩ mãi.
Về tác giả — Lê Tấn Đào
Tôi là Lê Tấn Đào, cựu Chủ tịch BNI Rainbow và Đại sứ BNI BEST. Tôi giúp người làm kinh doanh xây hệ thống bán hàng tự động trên Internet với Claude AI — để khách tự tìm đến, tự được chăm sóc mỗi ngày.