Mấy hôm nay trên mạng nổi lên chuyện The Coffee House.
Tôi coi vài video phân tích, thấy cái nào cũng giật tít kiểu “sụp đổ”, “bán mình gán nợ”. Rồi tôi ngồi tra lại số liệu trên báo. Có mấy chỗ khớp, có chỗ không khớp, mà cái không khớp lại nằm ngay con số người ta đem làm tít.
Nên bài này tôi viết hai phần. Phần đầu là chuyện gì đã xảy ra, theo số liệu tôi tra được và có dẫn nguồn. Phần sau là cái tôi quan tâm hơn: người làm ăn nhỏ như tụi mình học được gì.
Nói trước cho rõ: tôi không phải chuyên gia tài chính, đây không phải lời khuyên đầu tư. Tôi là người bán hàng, đọc số bằng con mắt người bán hàng.
Chuyện gì đã xảy ra
Tóm gọn theo mốc thời gian:
| Mốc | Chuyện gì |
|---|---|
| 2021 | Chuỗi ở đỉnh, khoảng 180 cửa hàng |
| 2023 | Doanh thu khoảng 700 tỷ, giảm 11% so với năm trước |
| 2019–2023 | Chưa một năm nào báo lãi |
| 2024 | Đóng hơn 30 cửa hàng, rút hẳn khỏi Cần Thơ, Đà Nẵng |
| 08/01/2025 | Golden Gate mua 99,98% vốn công ty vận hành chuỗi |
| Hết 2025 | Chuỗi đóng góp cho Golden Gate khoản lỗ 73,7 tỷ |
| Gần đây | Còn khoảng 78 cửa hàng, đóng thêm 15 cửa hàng sau ngày đổi chủ |
Bốn mốc, một chiều đi xuống.
Hai con số làm tôi dừng lại lâu nhất.
Thứ nhất: giá bán. Có thời chuỗi này được định giá hơn 1.000 tỷ đồng. Thương vụ chuyển nhượng đầu 2025 có tổng phí tạm tính khoảng 240 đến 270 tỷ, tuỳ nguồn ghi nhận. Tức là còn chừng một phần tư.
Thứ hai: đổi chủ rồi vẫn lỗ. Golden Gate là tay lớn trong ngành ăn uống, quản mấy trăm nhà hàng lẩu nướng ngon lành. Vậy mà năm đầu tiên sau khi mua, chuỗi cà phê này vẫn góp vào một khoản lỗ 73,7 tỷ.
Con số thứ hai mới là con số đáng học. Nó nói rằng vấn đề không nằm ở người điều hành giỏi hay dở. Nó nằm trong chính cái mô hình.
Chỗ tôi phải nói thẳng
Mấy video tôi coi đều lấy con số 800 tỷ lỗ luỹ kế làm tít.
Tôi đi tra thì thấy con số này không thống nhất. Có nguồn ghi lỗ luỹ kế chạm 180 tỷ tính đến 2023. Có nguồn ghi hơn 400 tỷ. Có nguồn ghi 800 tỷ cho giai đoạn 2019 đến 2023. Chưa kể còn dễ lẫn giữa lỗ của công ty vận hành chuỗi và lỗ của công ty mẹ Seedcom, vốn ôm nhiều mảng chứ không riêng cà phê.
Tôi không biết con số nào đúng, nên tôi không đem con số nào ra làm tít.
Tôi kể chỗ này ra vì nó chính là bài học đầu tiên, mà lại là bài học về cách mình tiếp nhận thông tin: con số càng sốc thì càng phải hỏi nó ở đâu ra, của pháp nhân nào, tính tới thời điểm nào. Người ta giật tít để bạn bấm vô. Còn bạn thì đang định đem cái số đó ra quyết định chuyện làm ăn của mình.
Mấy con số trong bảng phía trên tôi để nguồn hết ở cuối bài. Bạn tự kiểm được.
Bài học 1: Đông khách không có nghĩa là có lãi
Đây là chỗ tôi thấy nhiều anh chị chủ quán hiểu sai nhất.
Đi ngang một quán thấy kín bàn, ai cũng tặc lưỡi “quán này hốt bạc”. Nhưng quán cà phê thật ra đang bán hai thứ cùng lúc: bán ly nước, và cho thuê cái chỗ ngồi.
Ly nước thì tính tiền một lần. Cái chỗ ngồi thì tính tiền theo giờ. Mà phần lớn quán chỉ thu tiền cái thứ nhất.
Một bạn gọi ly nước năm sáu chục ngàn rồi mở laptop ngồi bốn năm tiếng. Quán vẫn chạy máy lạnh, vẫn tốn wifi, vẫn trả lương nhân viên, mà cái bàn đó cả buổi chỉ ra đúng một lần tiền.
Quán đông kiểu đó, càng đông càng mệt.
Cái cần nhìn không phải là quán có kín bàn không. Là một chỗ ngồi đẻ ra bao nhiêu tiền trong một giờ, so với chi phí nuôi cái chỗ ngồi đó trong một giờ.
Lấy tiền thuê tháng, cộng điện nước lương, chia cho số giờ mở cửa, chia tiếp cho số ghế. Ra một con số. Rồi lấy doanh thu ngày chia cho số ghế, chia cho số giờ. Ra con số thứ hai. So hai con số đó với nhau, bạn biết ngay mình đang lời hay đang nuôi khách.
Bài học 2: Định phí là thứ giết người mà không ai thấy
Chỗ này tôi tính một ví dụ cho dễ hình dung. Nói rõ đây là số tôi tự đặt ra để minh hoạ, không phải số liệu của The Coffee House.
Giả sử một quán tháng làm được 1 tỷ:
| Khoản | Bình thường | Khi doanh thu tụt 30% |
|---|---|---|
| Doanh thu | 1.000 triệu | 700 triệu |
| Biến phí (nguyên liệu, ly) | 400 triệu | 280 triệu |
| Định phí (thuê, lương cứng, điện) | 400 triệu | 400 triệu |
| Còn lại | 200 triệu | 20 triệu |
Khối cam là định phí. Doanh thu tụt mà nó không tụt theo.
Doanh thu rớt 30%. Lợi nhuận rớt 90%.
Vì nguyên liệu bán ít thì mua ít, nó tự co lại. Còn tiền thuê nhà thì không. Chủ nhà không giảm giá vì quán bạn vắng.
Rớt thêm 10% nữa là âm. Mà lúc đó bạn cũng không đóng cửa được, vì hợp đồng thuê đã ký nhiều năm, tiền cọc đã đưa, tiền trang trí đã dính vô tường rồi. Mở tiếp thì mỗi tháng bù lỗ. Đóng lại thì mất trắng cọc với tiền sửa quán.
Kẹt cứng.
Mặt bằng đẹp là tấm biển quảng cáo tốt nhất, mà cũng là quả bom hẹn giờ. Lúc đông khách thì không sao. Lúc thị trường chậm lại một nhịp thì nó đè chết mình.
Bạn đang tự dựng hệ thống bán hàng trên Internet?
Tôi có chỉ trọn cách làm trong mấy khoá của mình: từ nội dung, thu khách, nuôi dưỡng cho tới chốt đơn, có AI gánh phần việc lặp đi lặp lại.
Bài học 3: Tiền của ai thì nhịp của người đó
Nhiều người tưởng doanh nghiệp mở thêm chi nhánh là vì đang lời.
Nhiều khi ngược lại. Mở thêm là vì đã trót nhận tiền quỹ đầu tư, mà quỹ thì đo bằng tốc độ tăng trưởng. Cách tăng trưởng nhanh nhất là mở thêm điểm bán.
Chuyện này không xấu, nhiều doanh nghiệp lớn lên nhờ nó. Nhưng nó có một điều kiện: cái cửa hàng số một phải có lãi trước đã. Nếu một cửa hàng đang lỗ mà đem nhân lên năm chục cái, thì đó không phải mở rộng. Đó là nhân cái lỗ lên năm chục lần.
Áp vô chuyện của tụi mình cho gần: trước khi mở chi nhánh hai, hãy chắc chắn chi nhánh một tự nuôi được nó, không cần bạn bù. Trước khi tuyển thêm mười người, hãy chắc là năm người hiện tại đang làm ra tiền.
Bài học 4: Đổi chủ không chữa được mô hình
Cái này tôi nghĩ là bài học đắt nhất trong cả câu chuyện.
Golden Gate không phải tay mơ. Họ vận hành hàng trăm nhà hàng, có hệ thống, có quy trình, có tiền. Vậy mà mua về năm đầu vẫn lỗ 73,7 tỷ.
Nghĩa là cái khó không nằm ở chỗ ai cầm lái. Nó nằm ở bài toán gốc: một chỗ ngồi đẻ ra bao nhiêu tiền mỗi giờ, và cái chỗ ngồi đó tốn bao nhiêu để nuôi.
Bài toán đó mà chưa giải thì đổi ai vô cũng vậy.
Tôi thấy chuyện này lặp lại hoài ở quy mô nhỏ. Quán ế, chủ đổi đầu bếp. Vẫn ế, đổi quản lý. Vẫn ế, thuê người làm marketing. Đổi hết một vòng mà không ai ngồi xuống tính lại: mỗi ngày quán cần bao nhiêu lượt khách mới hoà vốn, và với cái chỗ ngồi này thì bao nhiêu lượt là trần.
Năm câu hỏi tự kiểm, làm trong ba mươi phút
Cầm máy tính, mở sổ ra, trả lời năm câu này cho quán hoặc cửa hàng của bạn:
- Mỗi ngày tôi cần bao nhiêu khách mới hoà vốn? Lấy định phí ngày chia cho lãi gộp trung bình một khách. Con số này mà bạn chưa biết thì mọi thứ còn lại chỉ là cảm giác.
- Định phí chiếm bao nhiêu phần trăm doanh thu? Trên 40% là bắt đầu nguy. Doanh thu tụt một nhịp là bạn hết đường xoay.
- Một khách ngồi trung bình bao lâu, và tôi thu được bao nhiêu trong khoảng đó? Nếu ngồi lâu mà không gọi thêm, hãy nghĩ cách cho họ gọi thêm, hoặc cho họ lý do đứng dậy vui vẻ.
- Doanh thu tụt 30% thì tôi sống được mấy tháng? Dưới ba tháng là phải xử lý định phí ngay, đừng chờ.
- Chi nhánh mới của tôi lấy tiền ở đâu? Nếu lấy từ lãi của chi nhánh cũ thì đi được. Nếu lấy từ tiền vay hoặc tiền hùn, mà chi nhánh cũ chưa tự nuôi nổi nó, thì khoan đã.
Chốt lại
Tôi không viết bài này để chê ai. Xây được một chuỗi mấy trăm cửa hàng, làm ra một thương hiệu mà cả nước biết mặt, đó là chuyện không phải ai cũng làm được.
Tôi viết vì cái cảnh “quán lúc nào cũng kín bàn mà chủ vẫn mệt” là cảnh tôi gặp hoài ở anh em bạn bè làm ăn quanh mình. Quy mô khác nhau, bài toán y hệt nhau.
Đông khách là chuyện của cái quán. Còn lời hay lỗ là chuyện của cuốn sổ. Hai thứ đó không tự đi chung với nhau đâu, phải ngồi xuống bắt nó đi chung.
Cựu Chủ tịch BNI Rainbow, Đại sứ BNI BEST. Tôi đồng hành cùng người làm kinh doanh dựng hệ thống bán hàng tự động trên Internet: từ nội dung, thu khách, nuôi dưỡng cho tới chuyển đổi, có AI phụ mấy việc lặp đi lặp lại.
Một hệ thống chạy được là hệ thống mà bạn biết mỗi đồng bỏ ra kéo về bao nhiêu đồng, chứ không phải hệ thống nhìn cho hoành tráng.
Muốn dựng hệ thống đó cho việc làm ăn của mình?
Xem các khoá học của tôi →
hoặc đọc thêm tại letandao.com
Bài viết tổng hợp từ thông tin báo chí công khai đến ngày 15/09/2026, danh mục nguồn ở ngay dưới. Tôi không phải chuyên gia tài chính hay tư vấn đầu tư; đây là góc nhìn của một người làm kinh doanh. Trước khi ra quyết định cụ thể, bạn hãy tự kiểm chứng số liệu gốc và hỏi người có chuyên môn.
Nguồn
| Số liệu trong bài | Nguồn |
|---|---|
| Golden Gate mua 99,98% vốn, công bố 08/01/2025 | VnExpress, Tuổi Trẻ, CafeBiz |
| Tổng phí tạm tính khoảng 240–270 tỷ | Tuổi Trẻ (243,5 tỷ), VietnamBiz và CafeF (270 tỷ) |
| Từng được định giá hơn 1.000 tỷ | Kenh14, CafeBiz, CafeF |
| Lỗ 73,7 tỷ đóng góp cho Golden Gate, tính tới hết 2025 | VnExpress, CafeF, Znews |
| Doanh thu 2023 khoảng 700 tỷ, giảm 11% | Dân Trí |
| 2019–2023 chưa năm nào báo lãi | CafeF |
| Khoảng 180 cửa hàng (2021) → 93 → còn khoảng 78 | CafeBiz, CafeF, báo Pháp Luật |
| Đóng thêm 15 cửa hàng sau ngày đổi chủ | CafeF, dẫn báo cáo Golden Gate |
| Đóng hơn 30 cửa hàng trong 2024, rút khỏi Cần Thơ, Đà Nẵng | Kenh14, CafeBiz |