🎬 Tặng phần mềm CAS Edit Video Tự Động: 1 nút bấm dựng cả chục video, miễn phí, không tốn token · Tải ngay →

Dòng tiền, công nợ: hôm nay có bao nhiêu tiền thật?

Ảnh bìa tạo bằng AI: Lê Tấn Đào bên dòng chữ Dòng tiền công nợ
Ảnh bìa tạo bằng AI từ ảnh chân dung thật của tác giả.

Có một tối gần Tết, tôi ngồi trong tiệm điện thoại của tôi đếm két để mai trả tiền hàng cho mối. Sổ bán báo tháng đó có lời đàng hoàng. Vậy mà két thiếu một khúc khá sâu. Tiền nằm hết trong cuốn sổ ghi nợ bìa đen. Chuyện đó tôi kể đầy đủ trong bài sổ ghi nợ càng dày, két càng mỏng.

Đó mới là một nửa của ô 4.2: có lãi mà vẫn hết tiền. Nửa còn lại ngược hẳn, và dễ làm người ta chủ quan hơn: tài khoản nhiều tiền chưa chắc là tiền của mình.

Ô này hỏi: hôm nay có bao nhiêu tiền thật, tiền nào là của khách gửi trước, và 13 tuần tới có thiếu tiền không?

Dòng tiền khác lãi lỗ

Ô 4.2 thuộc nhóm tài chính trong bộ Bản đồ nhiệt 30 ô tôi soạn cho chủ doanh nghiệp, tổng hợp từ các khung quản trị gốc.

Dòng tiền là tiền thật vào và ra tài khoản theo từng ngày, khác với lãi lỗ ghi trên sổ. Công nợ có hai phía: tiền người khác nợ bạn (phải thu) và tiền bạn nợ người khác (phải trả: nhà cung cấp, lương chưa trả, thuế). Ai bán gói trả trước thì còn một khoản “nợ” đặc biệt: tiền khách đã trả cho phần dịch vụ mình chưa làm.

Doanh nghiệp có lãi vẫn có thể chết vì hết tiền: khách trả chậm, nhập hàng trước, trả nợ vay, mua máy móc. Ngược lại, trong số dư tài khoản có cả tiền khách trả trước lẫn tiền chưa trả nhà cung cấp. Tiêu nhầm phần tiền đó để mở rộng thì tới lúc phải làm cho khách, không còn tiền mà làm.

Vòi nước chảy vào chiếc lọ thuỷ tinh bị rò ở đáy, nước đọng trên mặt bàn gỗ
Ảnh minh hoạ tạo bằng AI.

Một ví dụ minh hoạ ở trung tâm tiếng Anh

Tài liệu của ô có ví dụ minh hoạ này, số trong đó cũng là số minh hoạ. Một trung tâm tiếng Anh thu học phí 12 tháng ngay khi học viên đăng ký. Tài khoản có 1,2 tỷ. Chủ thấy dư, thuê thêm mặt bằng mở chi nhánh.

Thật ra 900 triệu trong đó là học phí của những buổi chưa dạy. Phần “của mình” chỉ có 300 triệu. Rồi tuyển sinh chậm lại, trung tâm thiếu tiền trả lương giáo viên. Cách sửa: lập sổ học phí chưa dạy, chỉ chi đầu tư từ phần đã dạy xong.

Dấu hiệu ô này đang nóng: cuối tháng mới biết thiếu tiền trả lương, phải rút tiền nhà bù vô. Tiền công ty với tiền cá nhân xài chung một tài khoản. Không có danh sách ai đang nợ mình bao nhiêu, quá hạn bao lâu. Bán gói trả trước, thu một lần, mà không theo dõi khách còn bao nhiêu buổi.

Sáu việc cho ô 4.2

  1. Tách tài khoản. Một tài khoản doanh nghiệp nhận mọi tiền bán, chủ rút một khoản cố định theo lịch. Được thì mở thêm tài khoản giữ tiền khách trả trước và tiền dành nộp thuế.
  2. Mỗi hợp đồng ghi ba con số: giá trị hợp đồng, tiền đã thu, doanh thu ghi nhận (phần dịch vụ đã làm xong). Cách ghi nhận cụ thể thì chốt với kế toán.
  3. Lập sổ tiền khách trả trước: mỗi khách đã trả bao nhiêu, đã dùng bao nhiêu, còn lại bao nhiêu. Tổng phần còn lại là dịch vụ bạn còn nợ khách, đừng coi là lãi.
  4. Cập nhật phải thu, phải trả mỗi tuần. Khoản quá hạn có người nhắc theo quy trình.
  5. Dự báo 13 tuần, khoảng một quý. Mỗi thứ Hai lấy tiền đầu tuần cộng tiền chắc chắn thu, trừ tiền phải chi, ra tiền cuối tuần. Tuần nào dưới mức an toàn thì xử lý ngay.
  6. Viết chính sách thu tiền. Việc nhỏ thu đủ khi làm, việc nhiều giai đoạn thu theo mốc ghi trong hợp đồng, chưa thu đợt trước thì chưa làm đợt sau, trừ khi chủ duyệt. Điều khoản hoàn, huỷ thì nhờ luật sư xem.

Bạn đang tự dựng hệ thống bán hàng trên Internet?
Tôi có chỉ trọn cách làm trong mấy khoá của tôi: từ nội dung, thu khách, nuôi dưỡng cho tới chốt đơn, có AI gánh phần việc lặp đi lặp lại.

Xem các khoá học →

Thang 1–5 của ô 4.2

Mức 1: không mở app thì không biết số dư, tiền công ty lẫn tiền nhà. Mức 2: biết số dư nhưng không biết tuần sau phải chi bao nhiêu, tiền trả trước gộp chung doanh thu. Mức 3: có bảng thu chi tuần và dự báo 13 tuần, có sổ tiền khách trả trước riêng, chủ vẫn tự đối chiếu và tự nhắc nợ. Mức 4: đối soát chuyển khoản tự động, có quỹ dự phòng tối thiểu 2 tới 3 tháng chi phí cố định, chủ chỉ xem cảnh báo. Mức 5: dòng tiền hoạt động dương liên tục nhiều quý, chủ vắng một tháng tiền vẫn đủ.

Mấy cái sai hay gặp

Coi tiền khách trả trước là doanh thu. Ghi sổ riêng, chỉ chuyển sang doanh thu khi dịch vụ đã làm xong.

Lấy tiền gói trả trước đi mua máy hoặc mở cơ sở mới. Tiền đầu tư phải lấy từ lãi thật đã ghi nhận.

Ngại nhắc nợ khách quen. Cái ngại này tôi hiểu lắm, hồi đi đòi nợ mấy người quen trong hẻm, mở miệng khó gần chết. Tài liệu gợi ý viết chính sách sẵn, để thu ngân nhắc theo quy trình, chủ khỏi phải nhắc theo cảm xúc.

Chỉ nhìn số dư hôm nay, quên các khoản phải trả trong 4 tới 13 tuần tới.

Chuyện cuốn sổ ghi nợ, bài học đầu đời của tôi về dòng tiền, tôi có kể trong một tập podcast:

Video trên kênh YouTube Lê Tấn Đào Official: Cái Sổ Ghi Nợ: Bài Học Đầu Đời Về Dòng Tiền (Podcast)

Gốc của mấy ý này

Ý “tiền nằm bao lâu ở khách, ở kho, ở nhà cung cấp” để giải thích vì sao có lãi mà vẫn thiếu tiền đến từ chu kỳ chuyển đổi tiền mặt, trong bài “A Cash Conversion Cycle Approach to Liquidity Analysis” của Verlyn D. Richards và Eugene J. Laughlin, tạp chí Financial Management, năm 1980.

Ba con số giá trị hợp đồng, tiền thu, doanh thu ghi nhận là CAS mượn nguyên tắc “doanh thu đi theo phần dịch vụ đã giao” từ chuẩn mực IFRS 15 do IASB ban hành tháng 5/2014. Ghi sổ thật theo chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành là phần kế toán quyết. Còn chuyện tách tài khoản theo mục đích có gốc từ Profit First của Mike Michalowicz (2014), CAS rút gọn lại thành mấy tài khoản và một lịch rút cố định cho chủ.

Bài này là gợi ý quản trị để bạn nhìn tiền cho rõ, không phải tư vấn tài chính hay thuế, và tôi cũng không khuyên bạn vay hay không vay. Trước khi đổi cách ghi sổ, bạn hỏi kế toán và đối chiếu văn bản hiện hành.

Đây là ô 4.2 trong chuỗi Bản đồ nhiệt 30 ô. Bài ngay trước là ô 4.1, lãi lỗ, biên lợi nhuận. Hai ô này nên đọc cặp, vì lãi trên sổ và tiền trong tài khoản hay đi hai ngả. Bạn tự chấm ô 4.2 tại cas.letandao.com.

Ngay lúc này, trong tài khoản của bạn, bao nhiêu là tiền khách gửi trước? Bạn thử cộng lại rồi kể tôi nghe ở phần bình luận, tôi đọc hết.

CÁC KHOÁ HỌC CỦA TÔI

Mỗi khoá dựng một mảnh của hệ thống. Bạn thiếu mảnh nào thì học mảnh đó:

Chưa biết bắt đầu từ đâu? Đọc bài Học khoá nào trước?

Lê Tấn Đào

VỀ TÁC GIẢ
Lê Tấn Đào

Chủ tịch Chapter Rainbow NK11, Đại sứ BNI Vùng Hà Nội 06 với gần 3000 thành viên là chủ doanh nghiệp trong ngoài nước. Tôi đồng hành cùng người làm kinh doanh dựng hệ thống bán hàng tự động trên Internet: từ nội dung, thu khách, nuôi dưỡng cho tới chuyển đổi, có AI phụ mấy việc lặp đi lặp lại.

Một hệ thống bán hàng tốt kéo tiền về nhanh hơn. Chính vì vậy mà người chủ càng phải biết đồng nào trong tài khoản là của mình, đồng nào là của khách gửi trước.

Muốn dựng hệ thống đó cho việc làm ăn của bạn?

Xem các khoá học của tôi →
hoặc đọc thêm tại letandao.com

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *