🎬 Tặng phần mềm CAS Edit Video Tự Động: 1 nút bấm dựng cả chục video, miễn phí, không tốn token · Tải ngay →

Mở rộng doanh nghiệp: đủ điều kiện bằng số chưa?

Ảnh bìa tạo bằng AI: Lê Tấn Đào bên dòng chữ Mở rộng doanh nghiệp
Ảnh bìa tạo bằng AI từ ảnh chân dung thật của tác giả.

Mới khai trương được 8 tháng, một phòng tập gym đông hội viên đã mở chi nhánh thứ hai. Chuyện này là ví dụ minh hoạ trong bộ tài liệu của tôi, số trong đó là số minh hoạ.

Huấn luyện viên giỏi bị điều sang chi nhánh mới. Chi nhánh mới lỗ 9 tháng liền, chi nhánh cũ tụt chất lượng theo.

Sau vụ đó, chủ viết lại điều kiện cho lần sau: chi nhánh hiện tại lãi đều 6 tháng, có quản lý tự chạy, có 2 huấn luyện viên dự bị, quỹ dự phòng đủ 6 tháng chi phí cố định của chi nhánh mới.

Viết sau cũng được. Viết trước thì rẻ hơn nhiều. Ô 5.1 trong bộ Bản đồ nhiệt 30 ô hỏi: doanh nghiệp đã đủ điều kiện bằng số để mở thêm cơ sở, kênh hay thị trường chưa, và nên mở theo cách nào?

Ô này đo cái mẫu, chưa đo cái mong

Mở rộng ở đây là thêm cơ sở, thêm kênh bán như đại lý hay online, thêm vùng, hoặc nhượng quyền. Ô này đâu có chấm bạn muốn mở bao nhiêu, nó chấm cơ sở hiện tại đã lãi thật chưa, cách làm đã viết ra chưa, có người chạy thay chủ chưa. Đủ mấy thứ đó mới gọi là có “mẫu” để nhân.

Mở thêm khi cơ sở đầu chưa lãi rõ là nhân thêm cái lỗ, mà cơ sở mới còn hay hút cả tiền lẫn người của cơ sở cũ. Có điều kiện viết bằng số từ trước thì chuyện mở hay chưa thành một phép tính, bớt chỗ cho cảm hứng.

Ý “cơ sở mẫu” có gốc ở Michael Gerber, cuốn The E-Myth Revisited (1995), ông gọi là franchise prototype: dựng cơ sở đầu như một bản mẫu nhân ra được nhiều nơi, kể cả khi không định nhượng quyền.

Một cửa hàng nhỏ đang mở cửa, bên cạnh là gian thứ hai giống hệt đang được sơn sửa, có thang và tấm phủ sàn
Ảnh minh hoạ tạo bằng AI.

Bốn dấu hiệu ô này đang nóng:

  • Đặt mục tiêu bằng số chi nhánh, mà chưa biết chính xác cơ sở hiện tại lãi bao nhiêu mỗi tháng.
  • Chủ vắng một tuần là doanh số hoặc chất lượng tụt.
  • Đã đi xem mặt bằng, gặp nhà đầu tư khi chưa có báo cáo lãi lỗ của cơ sở đầu.
  • Định mở cơ sở mới để bù cho doanh số đang giảm của cơ sở cũ.

Một trang “được phép mở”

Bước đầu là đo lãi thật của cơ sở mẫu: báo cáo lãi lỗ riêng ít nhất 6 tháng, đủ doanh thu, giá vốn, lương, mặt bằng, marketing, chi phí chung. Cách đọc lãi lỗ có ở ô 4.1 lãi lỗ, biên lợi nhuận.

Rồi viết một trang điều kiện, mỗi dòng một con số: lãi tối thiểu bao nhiêu, mấy tháng liền; quy trình nào đang dùng; ai quản lý thay chủ; vốn bao nhiêu, lấy từ đâu; bao lâu hoà vốn. Chưa đạt đủ thì chưa mở. Trang này là cách CAS tự đặt ra, để quyết định mở rộng nằm trên giấy thay vì nằm trong bụng chủ.

Tiền cho cơ sở mới tính riêng: vốn đầu tư, vốn lưu động 6–12 tháng đầu, và kịch bản xấu khi doanh thu chỉ đạt 60% kế hoạch. Ghi rõ vốn tự có, vốn góp, vốn vay và mức vay tối đa.

Phép thử đáng làm: giao việc điều hành cho quản lý 2–4 tuần, chỗ nào vỡ thì sửa quy trình chỗ đó. Mở xong, mỗi cơ sở mới có lãi lỗ riêng từ tháng đầu và một mốc hoà vốn, đạt mốc rồi mới mở tiếp.

Mở rộng đâu chỉ có một đường

Ví dụ minh hoạ thứ hai. Một cơ sở giò chả bán lẻ tốt ở một chợ, chủ định thuê thêm sạp ở chợ thứ hai. Tính lại thì sạp hiện tại lãi đều, nhưng chủ phải tự đứng bán từ 4 giờ sáng. Mở sạp nữa là phải phân thân.

Chủ chọn cách khác: nhận 10 đại lý bán lại giá sỉ, chỉ thêm một người giao hàng. Lãi mỗi ký thấp hơn, bù lại gần như không tốn thêm vốn, khỏi thêm người đứng sạp. Có người thay mình đứng sạp cũ rồi, chủ mới tính sạp thứ hai.

Cách so các đường mở rộng có gốc ở H. Igor Ansoff, bài “Strategies for Diversification” trên Harvard Business Review năm 1957: bán sâu hơn ở chỗ cũ, đem mô hình cũ sang vùng hay kênh mới, hay làm sản phẩm mới. So ít nhất hai cách, chọn cách ít vốn, ít thời gian của chủ.

Nhượng quyền đâu phải đường tắt. Nó cần một mẫu đã chứng minh có lãi, sổ tay vận hành, đội hỗ trợ và hợp đồng đúng luật. Nhượng quyền thương mại có quy định riêng trong Luật Thương mại 2005. Ngành có điều kiện như y tế thì mỗi cơ sở mới thường cần giấy phép riêng. Phần này bạn kiểm tra văn bản đang có hiệu lực và hỏi luật sư trước khi ký.

Bạn đang tự dựng hệ thống bán hàng trên Internet?
Tôi có chỉ trọn cách làm trong mấy khoá của tôi: từ nội dung, thu khách, nuôi dưỡng cho tới chốt đơn, có AI gánh phần việc lặp đi lặp lại.

Xem các khoá học →

Ba sai lầm hay gặp

Chạy theo số chi nhánh. Số chi nhánh là kết quả của lãi ở từng nơi, đừng đem nó làm mục tiêu.

Tính vốn mà quên vốn lưu động. Tiền sửa chữa, thiết bị là phần nhìn thấy, còn chi phí chạy 6–12 tháng đầu lúc khách còn thưa thì dễ quên.

Mong cơ sở mới cứu cơ sở cũ. Cơ sở mới thường lấy thêm tiền và người của cơ sở cũ, nên làm cơ sở cũ khoẻ lại trước.

Cái giá của chuyện chưa đủ lực mà vội trèo cao, tôi có nói trong một video ngắn:

Video trên kênh YouTube Lê Tấn Đào Official: Chưa Đủ Lực Mà Vội Trèo Cao, Cái Giá Phải Trả Rất Đắt

Bạn đang ở mức nào

Mức 1: mở rộng mới là kế hoạch trên giấy, chưa có lãi lỗ thật của cơ sở hiện tại, chưa có điều kiện mở bằng số. Kế hoạch đẹp cỡ nào mà thiếu hai thứ này vẫn là mức 1. Mức 2: đã biết lãi thật của cơ sở hiện tại ít nhất 3–6 tháng, nhưng điều kiện mở còn nằm trong đầu chủ, việc chính vẫn chỉ chủ làm được. Mức 3: có trang điều kiện bằng số, quy trình viết ra và đang dùng, chủ vẫn tự tay dựng cơ sở mới. Mức 4: đã mở thêm ít nhất một cơ sở hay kênh đúng bộ điều kiện, mỗi nơi có lãi lỗ riêng hằng tháng, quản lý tự chạy, chủ xem số. Mức 5: mở mới thành quy trình lặp lại, chủ khỏi có mặt.

Năm giai đoạn doanh nghiệp trong chuỗi này là bản CAS phóng tác từ bài “The Five Stages of Small Business Growth” của Neil Churchill và Virginia Lewis, Harvard Business Review, 1983. Bộ tài liệu dựa vào đó để đặt một mốc: mở rộng thật sự chỉ nên bắt đầu khi đã qua giai đoạn ổn định.

Bài này là gợi ý quản trị. Nó không thay cho tư vấn pháp lý, thuế, tài chính hay đầu tư, và tôi không hứa cơ sở mới nào sẽ có lãi. Trước khi mở, đối chiếu văn bản hiện hành, hỏi kế toán, luật sư về cấu trúc pháp lý và giấy phép.

Đây là ô 5.1, mở đầu nhóm đầu tư trong chuỗi Bản đồ nhiệt 30 ô, ngay sau ô vốn vay, nợ. Bạn tự chấm ô này ở cas.letandao.com.

Nếu phải viết trang “được phép mở” ngay tối nay, dòng nào bạn điền được bằng số thật, dòng nào còn để trống? Ghi thử vào phần bình luận, tôi tò mò dòng nào hay bị bỏ trống nhất.

CÁC KHOÁ HỌC CỦA TÔI

Mỗi khoá dựng một mảnh của hệ thống. Bạn thiếu mảnh nào thì học mảnh đó:

Chưa biết bắt đầu từ đâu? Đọc bài Học khoá nào trước?

Lê Tấn Đào

VỀ TÁC GIẢ
Lê Tấn Đào

Chủ tịch Chapter Rainbow NK11, Đại sứ BNI Vùng Hà Nội 06 với gần 3000 thành viên là chủ doanh nghiệp trong ngoài nước. Tôi đồng hành cùng người làm kinh doanh dựng hệ thống bán hàng tự động trên Internet: từ nội dung, thu khách, nuôi dưỡng cho tới chuyển đổi, có AI phụ mấy việc lặp đi lặp lại.

Hệ thống bán hàng tôi dựng cho người làm ăn cũng đi theo thứ tự đó: cho một nơi có khách đều và chạy được khi chủ vắng trước, rồi mới nhân ra nơi thứ hai.

Muốn dựng hệ thống đó cho việc làm ăn của bạn?

Xem các khoá học của tôi →
hoặc đọc thêm tại letandao.com

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *